Założenie jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG) w Polsce jest bezpłatne i możesz przeprowadzić je online przez Biznes.gov.pl. Przed wysłaniem wniosku przygotuj nazwę firmy, kody PKD, adres, formę opodatkowania oraz sposób zgłoszenia do ZUS. Wniosek CEIDG przekazuje dane także do urzędu skarbowego i GUS.
Co przygotować przed rejestracją firmy?
JDG to działalność prowadzona samodzielnie, we własnym imieniu i na własną odpowiedzialność. Co do zasady może ją założyć osoba pełnoletnia. Obywatele Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego mogą prowadzić firmę na takich samych zasadach jak obywatele polscy. Osoby spoza tych obszarów potrzebują tytułu pobytowego uprawniającego do prowadzenia działalności.
Przed rozpoczęciem formularza na Biznes.gov.pl przygotuj najważniejsze decyzje i dane:
- Nazwa firmy – musi zawierać twoje imię i nazwisko podane w tej kolejności. Możesz dodać określenie branży, nazwę marki albo pseudonim.
- Kody PKD – wybierz jeden kod główny, najlepiej opisujący działalność przynoszącą największe przychody, oraz kody dodatkowe.
- Adresy – adres zamieszkania, adres do doręczeń i, jeśli go masz, stałe miejsce wykonywania działalności.
- Data rozpoczęcia działalności – od niej powstają obowiązki podatkowe i składkowe.
- Dane identyfikacyjne – między innymi PESEL lub Identyfikator Europejski, dane dokumentu tożsamości, obywatelstwo i dane urzędu skarbowego.
- Adres do e-Doręczeń – skrzynka do elektronicznej korespondencji z podmiotami publicznymi jest zakładana w ramach rejestracji.
Jeżeli zgłaszasz adres nieruchomości do CEIDG, musisz mieć do niej tytuł prawny, na przykład własność, najem, dzierżawę albo użyczenie. Gdy pracujesz mobilnie i nie masz stałego miejsca wykonywania działalności, możesz zaznaczyć tę opcję we wniosku.
Jaką formę opodatkowania wybrać?
To jedna z najważniejszych decyzji finansowych. Wybór zależy przede wszystkim od wysokości przychodów, kosztów, rodzaju usług i prawa do ulg. Jeśli nie wybierzesz innej formy, dochody zostaną opodatkowane według skali podatkowej.
| Forma opodatkowania | Podstawa | Stawka | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Skala podatkowa | Dochód, czyli przychód pomniejszony o koszty | 12% i 32% po przekroczeniu progu | Kwota wolna i możliwość korzystania z wielu ulg |
| Podatek liniowy | Dochód | 19% | Stała stawka, ale bez kwoty wolnej i z ograniczonymi ulgami |
| Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych | Przychód, bez odliczania kosztów | Zależna od rodzaju działalności | Może być korzystny przy niskich kosztach, lecz nie każda działalność kwalifikuje się do ryczałtu |
Przy skali i podatku liniowym prowadzisz co do zasady podatkową księgę przychodów i rozchodów, a przy ryczałcie ewidencję przychodów. Przy działalności wymagającej szczegółowych rozliczeń warto skonsultować wybór z księgowym lub doradcą podatkowym. Karty podatkowej nie można wybrać przy zakładaniu nowej działalności.
Jak zarejestrować firmę w CEIDG?
Do wysłania wniosku online potrzebujesz konta na Biznes.gov.pl oraz narzędzia do podpisu elektronicznego, na przykład Profilu Zaufanego albo podpisu kwalifikowanego. Następnie wykonaj kolejne czynności:
- Zaloguj się na Biznes.gov.pl i uruchom kreator wniosku o wpis do CEIDG.
- Wprowadź dane osobowe, nazwę firmy, adresy, datę rozpoczęcia działalności i planowaną liczbę pracowników.
- Dodaj główny i dodatkowe kody PKD, a następnie wybierz formę opodatkowania.
- Uzupełnij informacje dotyczące ubezpieczenia w ZUS, KRUS lub za granicą.
- Załóż adres do e-Doręczeń i wskaż adres e-mail do otrzymania informacji o aktywacji skrzynki.
- Sprawdź cały formularz, podpisz go Profilem Zaufanym lub podpisem kwalifikowanym i wyślij elektronicznie.
Wniosek CEIDG jest jednocześnie zgłoszeniem do ZUS, urzędu skarbowego i GUS. Jeśli nie masz jeszcze NIP-u lub numeru REGON, zostaną one nadane w ramach tej procedury. Działalność możesz rozpocząć od dnia wskazanego we wniosku, o ile został on poprawnie złożony.
e-Doręczenia służą do odbierania urzędowej korespondencji elektronicznej. Wiadomości doręczone tą drogą mają skutek podobny do listu poleconego za potwierdzeniem odbioru, dlatego skrzynkę trzeba regularnie sprawdzać.
Co zrobić po rejestracji?
Sam wpis do CEIDG nie kończy wszystkich formalności. Po rozpoczęciu działalności sprawdź następujące zadania:
- ZUS – złóż ZUS ZUA, jeśli podlegasz ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu, albo ZUS ZZA, jeśli zgłaszasz się tylko do ubezpieczenia zdrowotnego.
- Ulga na start – jeśli spełniasz warunki, przez maksymalnie 6 miesięcy nie opłacasz składek społecznych, ale nadal płacisz składkę zdrowotną.
- VAT-R – zarejestruj się jako podatnik VAT, jeśli wymaga tego rodzaj działalności albo rezygnujesz ze zwolnienia.
- Księgowość – wybierz samodzielne rozliczenia, program księgowy albo biuro rachunkowe.
- Rachunek bankowy – osobne konto firmowe nie zawsze jest obowiązkowe, ale ułatwia rozdzielenie pieniędzy prywatnych i firmowych. Jest potrzebne między innymi przy niektórych transakcjach między przedsiębiorcami, VAT i mechanizmie podzielonej płatności.
Po zakończeniu Ulgi na start możesz przez kolejne 24 miesiące korzystać z preferencyjnych składek społecznych, jeśli nadal spełniasz wymagania. Szczegółowe zasady zależą od twojej sytuacji ubezpieczeniowej.
Odpowiedzialność i działalność nierejestrowa
W JDG odpowiadasz za zobowiązania związane z firmą całym swoim majątkiem. Dotyczy to między innymi niezapłaconych faktur, kredytów, podatków i składek. Przed wyborem tej formy oceń ryzyko działalności, zwłaszcza gdy planujesz duże inwestycje lub zawieranie umów o wysokiej wartości.
Jeżeli działalność ma niewielką skalę, sprawdź, czy możesz skorzystać z działalności nierejestrowej. Jest ona dostępna między innymi wtedy, gdy jesteś osobą fizyczną, nie prowadzisz działalności w ramach spółki cywilnej, nie wykonujesz działalności regulowanej i w ostatnich 60 miesiącach nie prowadziłeś firmy. Przychód należny nie może przekroczyć w żadnym kwartale limitu określonego jako 225% minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w danym roku.
Działalność nierejestrowa nie oznacza pełnej dowolności. Nadal trzeba prowadzić uproszczoną ewidencję sprzedaży, rozliczać przychody w zeznaniu podatkowym i respektować prawa konsumentów. Po przekroczeniu ustawowego limitu konieczna staje się rejestracja w CEIDG.
Najprostsza ścieżka wygląda więc tak: przygotuj dane, wybierz PKD i opodatkowanie, złóż bezpłatny wniosek CEIDG przez Biznes.gov.pl, aktywuj e-Doręczenia, a następnie dopilnuj ZUS, VAT i księgowości.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej, podatkowej ani księgowej. Przy wyborze formy opodatkowania, rozliczaniu VAT lub ocenie obowiązków ZUS skonsultuj się z księgowym, doradcą podatkowym albo właściwym urzędem.
