Jednoosobowa działalność gospodarcza w Polsce wiąże się z obowiązkiem opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Wysokość tych składek jest istotnym aspektem prowadzenia firmy, ponieważ wpływa na koszty związane z działalnością. W 2025 roku zasady opłacania składek ZUS są uzależnione od różnych czynników, takich jak forma opodatkowania, wybrane ulgi oraz osiągane dochody.
Jakie rodzaje składek ZUS muszą opłacać przedsiębiorcy?
Przedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą muszą opłacać różne składki na ubezpieczenia społeczne oraz składkę zdrowotną. Składki społeczne obejmują ubezpieczenie emerytalne, rentowe, wypadkowe oraz ewentualne dobrowolne ubezpieczenie chorobowe. Z kolei składka zdrowotna finansuje dostęp do publicznych świadczeń medycznych.
Oto podstawowe składki, które muszą opłacać przedsiębiorcy:
- Ubezpieczenie emerytalne – odkładane na przyszłą emeryturę,
- Ubezpieczenie rentowe – zapewnia zabezpieczenie w razie trwałej niezdolności do pracy,
- Ubezpieczenie wypadkowe – chroni w razie wypadku przy pracy lub choroby zawodowej,
- Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe – umożliwia korzystanie z zasiłku chorobowego, macierzyńskiego i opiekuńczego,
- Składka zdrowotna – zapewnia dostęp do opieki zdrowotnej w ramach NFZ.
Jakie ulgi w składkach ZUS są dostępne dla nowych przedsiębiorców?
Nowi przedsiębiorcy mają możliwość skorzystania z ulg w opłacaniu składek ZUS, co może znacznie obniżyć koszty prowadzenia działalności. Jedną z najpopularniejszych ulg jest „ulga na start”, która zwalnia z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne przez pierwsze sześć miesięcy prowadzenia firmy. W tym czasie przedsiębiorca jest zobowiązany jedynie do opłacania składki zdrowotnej.
Ulga na start
Ulga na start jest przeznaczona dla osób rozpoczynających działalność gospodarczą po raz pierwszy lub po co najmniej 60-miesięcznej przerwie. Aby skorzystać z tej ulgi, przedsiębiorca nie może wykonywać działalności na rzecz byłego pracodawcy, jeśli obowiązki te pokrywają się z wcześniejszą pracą na etacie. Warto podkreślić, że ulga obejmuje jedynie składkę zdrowotną, której wysokość zależy od wybranej formy opodatkowania.
Preferencyjne składki ZUS
Po zakończeniu okresu ulgi na start, przedsiębiorcy mogą przez następne 24 miesiące korzystać z preferencyjnych składek ZUS. Składki te są naliczane od podstawy wynoszącej 30% minimalnego wynagrodzenia, co w 2025 roku oznacza podstawę 1 399,80 zł. Dzięki temu miesięczne składki społeczne są znacznie niższe niż pełne składki ZUS.
Jakie są warunki korzystania z Małego ZUS Plus?
Mały ZUS Plus to kolejna forma ulgi, która umożliwia opłacanie składek społecznych w oparciu o dochód z poprzedniego roku kalendarzowego. Aby skorzystać z tej ulgi, przedsiębiorca musi prowadzić działalność przez co najmniej 60 dni w poprzednim roku i osiągnąć przychody poniżej określonego limitu, który w 2025 roku wynosi 120 000 zł. Ulga ta nie obejmuje składki zdrowotnej, którą należy opłacać w pełnej wysokości.
Warunki korzystania z Małego ZUS Plus są następujące:
- Przedsiębiorca nie może korzystać z ulgi na start lub preferencyjnych składek ZUS,
- Roczny przychód z działalności nie może przekraczać 120 000 zł,
- Działalność musi być prowadzona przez co najmniej 60 dni w roku.
Jakie są terminy płatności składek ZUS?
Przedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą muszą opłacać składki ZUS do 20. dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni. Dotyczy to zarówno składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, jak i na Fundusz Pracy oraz Fundusz Solidarnościowy (jeśli są obowiązkowe). W przypadku, gdy 20. dzień miesiąca przypada na weekend lub święto, termin płatności przesuwa się na najbliższy dzień roboczy.
Warto pamiętać, że wszystkie składki należy opłacać jednym przelewem na indywidualny numer rachunku składkowego (NRS) przypisany przez ZUS.
Jak obliczana jest składka zdrowotna w 2025 roku?
Składka zdrowotna dla przedsiębiorców w 2025 roku zależy od wybranej formy opodatkowania i wysokości osiąganych dochodów lub przychodów. Przedsiębiorcy rozliczający się według skali podatkowej lub podatku liniowego płacą składkę zdrowotną wynoszącą odpowiednio 9% lub 4,9% dochodu z miesiąca poprzedzającego miesiąc, za który opłacana jest składka. Minimalna składka zdrowotna wynosi 314,96 zł miesięcznie.
Składka zdrowotna dla ryczałtowców
Dla przedsiębiorców opodatkowanych ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych składka zdrowotna jest stała i uzależniona od rocznego przychodu. W 2025 roku składka zdrowotna wynosi:
- 461,66 zł miesięcznie dla przychodów do 60 000 zł,
- 769,43 zł miesięcznie dla przychodów od 60 000 zł do 300 000 zł,
- 1 384,97 zł miesięcznie dla przychodów powyżej 300 000 zł.
Jakie są różnice między składkami z ubezpieczeniem chorobowym a bez niego?
Przedsiębiorcy mają możliwość wyboru płacenia dobrowolnej składki na ubezpieczenie chorobowe. Decyzja o opłacaniu tego ubezpieczenia wpływa na łączną kwotę składek ZUS. Opłacanie składki chorobowej daje prawo do zasiłków chorobowych, ale zwiększa miesięczne obciążenie. Rezygnacja z tego ubezpieczenia oznacza niższe składki, ale brak prawa do związanych z nim świadczeń.
Co warto zapamietać?:
- W 2025 roku przedsiębiorcy muszą opłacać składki ZUS, w tym ubezpieczenie emerytalne, rentowe, wypadkowe oraz zdrowotne.
- Nowi przedsiębiorcy mogą skorzystać z „ulgi na start”, zwalniającej z opłacania składek społecznych przez pierwsze 6 miesięcy działalności.
- Preferencyjne składki ZUS po „ulgi na start” wynoszą 30% minimalnego wynagrodzenia, co w 2025 roku to 1 399,80 zł.
- Mały ZUS Plus dostępny jest dla przedsiębiorców z rocznym przychodem poniżej 120 000 zł, prowadzących działalność przez min. 60 dni w roku.
- Składka zdrowotna w 2025 roku wynosi od 314,96 zł do 1 384,97 zł miesięcznie, w zależności od formy opodatkowania i przychodów.
