Po 3 miesiącach pracy przysługuje 5 dni urlopu przy rocznym wymiarze 20 dni albo 6,5 dnia przy wymiarze 26 dni. W praktyce niepełny dzień może zostać zaokrąglony do 7 dni, ale przy pierwszej pracy przepisy nie nakazują automatycznego zaokrąglania w górę do pełnego dnia.
| Roczny wymiar urlopu | Urlop po 3 miesiącach |
|---|---|
| 20 dni | 5 dni |
| 26 dni | 6,5 dnia, które pracodawca może zaokrąglić korzystnie dla pracownika |
Wynik dotyczy przede wszystkim osoby podejmującej pierwszą pracę na podstawie umowy o pracę. Zgodnie z Kodeksem pracy nabywa ona urlop stopniowo, z upływem każdego miesiąca, w wysokości 1/12 rocznego wymiaru. Obliczenie wygląda więc następująco: 3/12 × 20 dni = 5 dni, a 3/12 × 26 dni = 6,5 dnia.
Pierwsza praca a kolejna umowa
W pierwszym roku pierwszej pracy urlop nie przysługuje od razu w pełnym rocznym wymiarze. Prawo narasta po każdym zakończonym miesiącu zatrudnienia. Dotyczy to całego pierwszego roku kalendarzowego, nawet jeśli pracownik zmieni w tym czasie pracodawcę.
Przy kolejnej umowie sytuacja jest inna. Pracownik ma już prawo do kolejnego urlopu, a przy zmianie pracodawcy w trakcie roku urlop ustala się proporcjonalnie do okresu zatrudnienia u poszczególnych pracodawców. Dlatego sama informacja o 3 miesiącach pracy nie wystarcza do obliczenia wyniku bez sprawdzenia wcześniejszego zatrudnienia i urlopu wykorzystanego w danym roku.
Najważniejsze różnice są następujące:
- Pierwsza praca – urlop jest nabywany z upływem każdego miesiąca w wysokości 1/12 rocznego wymiaru.
- Kolejna praca – urlop za część roku oblicza się proporcjonalnie do okresu zatrudnienia.
- Zmiana pracodawcy – trzeba uwzględnić urlop wykorzystany u poprzedniego pracodawcy.
- Podstawa obliczeń – znaczenie ma roczny wymiar urlopu, a nie tylko liczba miesięcy przepracowanych w jednej firmie.
Co decyduje o wymiarze 20 albo 26 dni?
O rocznym wymiarze urlopu decyduje staż urlopowy. Przy stażu krótszym niż 10 lat pracownikowi zatrudnionemu na pełny etat przysługuje 20 dni urlopu rocznie. Po osiągnięciu co najmniej 10 lat stażu wymiar wzrasta do 26 dni.
Staż urlopowy obejmuje wcześniejsze okresy zatrudnienia oraz niektóre okresy nauki. Nie jest więc tym samym co staż u obecnego pracodawcy. Do ustalenia uprawnień potrzebne mogą być świadectwa pracy oraz dokumenty potwierdzające wykształcenie.
Do stażu urlopowego wlicza się ukończenie:
- zasadniczej lub równorzędnej szkoły zawodowej – okres nauki, maksymalnie 3 lata,
- średniej szkoły zawodowej – okres nauki, maksymalnie 5 lat,
- średniej szkoły ogólnokształcącej – 4 lata,
- szkoły policealnej – 6 lat,
- szkoły wyższej – 8 lat.
Okresów nauki nie dodaje się do siebie. Jeżeli pracownik ukończył kilka szkół, uwzględnia się wariant korzystniejszy. Przykładowo po ukończeniu studiów do stażu można doliczyć 8 lat, a nie łącznie 8 lat za studia i kolejne lata za szkołę średnią.
Jak liczyć urlop przy niepełnym etacie?
Przy części etatu roczny wymiar urlopu obniża się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy. Najpierw ustala się podstawę dla pełnego etatu, czyli 20 albo 26 dni, a następnie przelicza ją na część etatu. Wynik zaokrągla się w górę do pełnego dnia.
Urlop udzielany jest jednak w godzinach odpowiadających dobowemu wymiarowi czasu pracy. Osoba zatrudniona na pół etatu nie musi więc mieć dwa razy mniej dni, jeśli pracuje krócej każdego dnia. Liczba dni i liczba godzin urlopu zależą od rozkładu jej czasu pracy.
Co sprawdzić przed obliczeniem?
Aby ustalić właściwy wymiar, przejdź przez te kroki:
- Sprawdź, czy obecna umowa jest pierwszą umową o pracę w życiu.
- Ustal łączny staż urlopowy, uwzględniając wcześniejsze zatrudnienie i ukończoną szkołę.
- Określ, czy przysługuje Ci 20, czy 26 dni urlopu rocznie.
- Pomnóż roczny wymiar przez 3/12 i sprawdź zastosowane zasady zaokrąglania.
Najkrócej: przy pierwszej pracy po 3 miesiącach wychodzi 5 dni przy limicie 20 dni rocznie albo 6,5 dnia przy limicie 26 dni. Przy kolejnej umowie trzeba obliczyć urlop proporcjonalny, uwzględniając wcześniejsze zatrudnienie, wykorzystany urlop oraz staż urlopowy.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W przypadku wątpliwości dotyczących konkretnego rozliczenia warto skonsultować dokumenty z działem kadr lub Państwową Inspekcją Pracy.
